FAQ

De Engelstalige kunstenares M. maakt mij een compliment. Ze zegt dat owning a business een worthy cause is. Eigenlijk ben ik een kunstenaar. Ja, dat vind ik leuk te horen, en niet omdat ik M. zo leuk vind. Niet dat ik M. niet leuk vind, integendeel, maar hoe moet ik het zeggen. Ja, ze heeft een partner met een meisjesnaam (ook artist), en vrouwen die op vrouwen vallen, daar val ik niet op, hoe waardig hun oorzaak ook is. Waarom, ik zou het niet weten, maar ik snap niets van die zuipende agent in The Wire die tere gevoelens koestert voor zijn lesbische collega. Kima! De naam van de agent ben ik kwijt. Ik wil het trouwens ook niet weten, de verklaring waarom ik niet op lesbiennes val bedoel ik, zelfs niet als ze er zo uitzien als Kima en het maar acteren. Ik kan trouwens ook goed leven zonder de naam van die agent.

Als ik, enthousiast geworden, een sterk staaltje van ondernemerschap heb gerelateerd, reageert M. met een langgerekt f*ck! Dit speelt allemaal in een etablissement, en aan verschillende tafeltjes kijkt men geamuseerd om. M. krimpt ineen. Ik leg uit dat f*ck weliswaar een keurig Nederlands woord is, maar dat ze het helemaal verkeerd uitspreekt. De klinker is niet een soort a, maar de schwa, de neutraalste klank die je kan voortbrengen, midden in je mond gevormd zonder welke spanning dan ook, maar, en dat is zo f*cking vreemd voor veel niet-Nederlandstaligen, je moet hem soms benadrukt uitspreken.

Waar is dat geld gebleven?

Ik was voorzichtig begonnen aan een serie over MMM (hier deel 1), een van de grootste Ponzi schemes ooit - dacht ik. Maar nu blijkt Mavrodi een kleine jongen vergeleken bij Madoff. Of niet?

Een vraag waar ik geen antwoord op heb gevonden is: waar is al dat geld nu? Als ik het goed begrijp heeft Madoff op dit moment voor 50 miljard aan schulden. Maar hij heeft dat geld niet zelf opgemaakt - daar is het te veel voor. Stel dat hij zich de laatste dertig jaar een salaris toekende van... 10 miljoen dollar per jaar? En zijn zoons en zakenvrienden de laatste jaren ook. Zouden ze misschien 1 miljard dollar van dat geld voor zichzelf hebben kunnen houden? Vooruit, laten we dat aannemen. Normaliter zou dat geld hun als fondsbeheerders toekomen, maar nu zou het frauduleus verkregen zijn, dus ja, dat is gestolen, verduisterd, hoe je het noemen wilt. Een heel bedrag natuurlijk, en het zal niet makkelijk terug te vorderen zijn.

Maar dan blijft er nog een slordige 49 miljard over die niet wederrechtelijk door Madoff en zijn kornuiten is toegeëigend. Die staat niet op enige rekening van Madoff, noch als geld, noch als beleggingsproduct. Waar is dat deel van het geld dan? Me dunkt dat het als winst is uitgekeerd. En omdat de begunstigden bona fide beleggers waren, zullen ze die winst weer goed hebben gebruikt - voor een zorgeloze oude dag, voor mooie liefdadige projecten, maar vooral weer voor andere investeringen. Het geld is dus op een gezonde manier in omloop gebleven, zij het wat anders verdeeld dan de bedoeling was: met veel winnaars (degenen die er door geluk of wijsheid tijdig uitstapten) en met een aantal forse netto verliezers (degenen die er de afgelopen weken te laat bij waren - en de sukkelige banken die leningen verstrekten opdat beleggers nog meer bij Madoff konden beleggen; die banken wil ik hier verder buiten beschouwing laten, maar ook voor hen zal gelden dat ze ook aan Madoff verdiend zullen hebben).

Hoe erg zijn die netto verliezers er aan toe? Ik vraag me af of bij die 50 miljard "verlies" die steeds weer wordt genoemd, rekening is gehouden met het feit dat de meeste verliezers jarenlang hun winsten zullen hebben meegepikt. Dat werpt, lijkt me, toch een ander licht op de zaak. Als het verlies "oneerlijk" is, zijn de winsten uit het verleden dat ook.

En een verliezer die nooit zijn winst nam, iemand die 10 jaar geleden een miljoen stortte en nu niets meer heeft? Hoe tellen we zijn verlies? Hij zag zijn vermogen 10 jaar lang op papier met 10% per jaar aanwassen, rente op rente. Wat zegt hij nu? Ik ben een miljoen kwijt, of ik ben 2,5 miljoen kwijt? Ik vermoed het laatste, maar wat mij betreft zou alleen de inleg mogen tellen.

Al met al een heel verschil met Sergej Mavrodi van MMM, die weliswaar in 1994 slechts (volgens de hoogste schatting) 1,5 miljard dollar kwijt maakte. Maar Mavrodi maakte dat geld dan ook goed kwijt. Hij werd daarbij geholpen door de hyperinflatie van het Rusland in die jaren. Het geld werd in korte tijd verzameld bij miljoenen mensen, die dachten dat hun overtollige roebels zo meer zouden opbrengen dan als ze ze voor dollars zouden wisselen. Winsten werden nauwelijks uitgekeerd - dat kon ook haast niet, want ze moesten de geldontwaarding overtreffen - en bij de eerste de beste belastingcontrole stortte het kaartenhuis ineen. Er werden meer dan 50 zelfmoorden gerapporteerd, maar uiteraard moet je alle nieuws uit Rusland met de nodige scepsis beschouwen.

Kunst, mooie vrouwen en... respect!

Vandaag voor het eerst in jaren weer naar de PAN geweest. Mijn vrouw gaat elk jaar, soms twee of drie keer, omdat ze veel van kunst weet, een goede smaak heeft en zich grondig wil informeren. Ik kon nooit goed tegen de sfeer en paste met plezier op de kinderen. Maar opeens had ik weer zin om mee te gaan en er was een oppas te vinden. Het viel niet tegen. Wat mij op is gevallen:

(1) Een gemêleerder publiek - terwijl het de openingsdag was, alleen voor genodigden. 60+'ers uit het Gooi waren er natuurlijk volop, maar ze domineerden niet. Opvallend veel gewone mensen, opvallend veel jonge mensen. Ik voelde me niet sjofel in mijn overhemd + jasje (maar geen stropdas) op nette spijkerbroek. (Zonet pas merkten we dat we dat er wel degelijk een gestreken nette broek in de kast lag, maar het gaf dus echt niet.)

(1b) Aantrekkelijke jonge vrouwen, op de stands en in het publiek. Het verschil tussen een aantrekkelijke jonge vrouw en een mooi schilderij is dat dat schilderij (tot op zekere hoogte natuurlijk) nog een haalbare optie is voor een "vieze oude man van boven de dertig". Maar dat neemt niet weg dat het erg plezierig is als je op zo'n beurs behalve mooie schilderijen ook aantrekkelijke jonge vrouwen ziet. Je bent je zaterdagmiddag niet op de verkeerde plaats aan het doorbrengen.

(2) Waar blijven ze die oude meesters toch vandaan halen? Ik was verbaasd over het aantal grote namen dat ik zag - Albert Cuyp, Jan Steen, Wouwerman, Aart van der Neer. Wel is het zo (gratis tip!) dat onder de "minor masters" veel moois te vinden is voor een fractie van de prijs. Soms zijn die stukken zelfs gewoon mooier. En in de toekomst zouden ze ook wel eens duurder kunnen worden, er zijn in de kunstgeschiedenis wel meer herwaarderingen geweest. Ga op uw smaak af, niet op de naam.

(3) We werden volstrekt serieus genomen. Mijn vrouw hoefde een stand met sieraden maar een kik te geven of ze kreeg een collier van amethisten omgehangen. Het stond haar prachtig, dat wel, maar we zouden geen moment overwegen het te kopen ("17.000, mevrouw"). Van een stilleven dat ik werkelijk mooi vond, zei de verkoper ongevraagd dat er wel iets van de vraagprijs (125.000) af zou kunnen. Misschien is het gewoon de crisis, zijn ze bang dat ze ermee blijven zitten en verbreden ze hun blik.

Te koop

Nu we het toch over de Amerikaanse verkiezingen hebben. Check deze confrontatie tussen David Axelrod, chief strategist van Obama en de campagnemanager van McCain, Rick Davis. De gemoederen lopen hoog op, over Ayers, en over dubbele normen. Dit wordt er op een moment gezegd:

Axelrod: "Do you sell access to Senator McCain?"
Davis: "No, I don't."
Axelrod: "Is that how you've made millions of dollars?"
Davis: "Not at all."
Axelrod: "You've never done that? You've never -- nobody's ever been told they oughta hire you if they want to get to Senator McCain? I'm asking you a question."
Davis: "Character assassination has become the hallmark of the Obama campaign."

Op die laatste opmerking zijn verschillende reacties mogelijk, maar klopt het, van die miljoenen? Ja, natuurlijk. Davis is heel erg te koop, hij is in zijn normale leven een lobbyist en het is zijn werk tegen betaling toegang tot politici te geven. Zie zijn Wikipedia-bio en dit stuk in de Washington Post. En het grappige is: in een andere context dan dit debat zou hij het niet ontkennen. Ik denk zelfs dat hij er trots op zou zijn. Hoe hoger het bedrag waarvoor je te koop bent, hoe hoger je status.

Remember he was a chess player!

Omdat we in Nederland alleen nog maar googelen, volgen we het meeslepende gevecht om Yahoo niet echt. Maar er is weer een ontwikkeling!

Carl Icahn, die gedeeltelijk schijnt te worden gemotiveerd door zijn afkeer van mensen die met een zilveren lepeltje in hun mond geboren zijn ("I want to pour vinegar in their martinis"), gebruikte om zijn zin door te drijven het middel van de proxy fight, want zijn 5% van de aandelen zijn niet genoeg om beslissingen forceren op de aandeelhoudersvergadering. Maar kleinere aandeelhouders waren woedend over de koers van het bestuur van Yahoo, dat hooghartig een overnamebod van Microsoft afwees. Icahn was bezig die aandeelhouders over te halen om hem op de eerstkomende vergadering uit hun naam te laten te stemmen - hem proxy te laten zijn. Dan zou hij zichzelf en zijn geestverwanten het bestuur laten overnemen en als eerste daad het bedrijf alsnog aan Microsoft verkopen. Of het hem gelukt zou zijn, zullen we niet weten, want de Yahoo'ers hebben nu een deal met hem gemaakt: Icahn stopt met zijn pogingen meer stemmen te bemachtigen, en mag in ruil daarvoor met twee makkers in het bestuur plaatsnemen.

Nu rijst de de vraag: heeft Yahoo Icahn daarmee onschadelijk gemaakt? De commentatoren die ik vandaag op de BBC hoorde, wisten stellig van niet. Want, legden ze eenstemmig uit, Icahn was op Princeton schaakkampioen. Hij heeft het vermogen acht zetten vooruit te denken waar anderen hoogstens tot drie komen. Je vraagt je inderdaad af: wat doet hij nou in een bestuur waarin hij geen meerderheid heeft - behalve dan proberen om Yahoo alsnog in haar geheel of in stukken te verkopen.

Intussen zijn de kijkers nog altijd versuft: waarom pakten die Yahoo-bestuurders niet allemaal hun winst? Gewoon, stoppen, erkennen dat Google groter is gegroeid, aandeelhouders blij, en persoonlijk nog een paar miljard meepakken, want dat Microsoft-aanbod was echt heel erg goed. En wat je allemaal niet met een paar miljard kunt doen. Maar dat geld zegt ze blijkbaar niets meer. Uit trots, uit gewoonte, met het optimisme van schakers die altijd konden winnen, blijven ze gewoon doorspelen.